چطور از شکستن تخته‌های روی داربست جلوگیری کنیم؟

حادثه ای که در زمان استفاده از داربست ممکن است در پروژه های مختلف، وضعیت کار و نیروی انسانی را تحت تاثیر قرار دهد، شکستن تخته های روی داربست است. از این تخته ها معمولا به عنوان سکوی کار و محل قرارگیری نیروی انسانی و ابزارهای کاری استفاده می شود و هر گونه آسیب یا خرابی این سکو می تواند منجر به آسیب به پروژه و از آن بدتر ایجاد حادثه جانی برای نیروی انسانی شود.

با توجه به اهمیت جلوگیری از وقوع این حادثه، در این مقاله شما را با روش های جلوگیری از شکستن تخته های داربستی آشنا می کنیم. این بررسی شامل چک لیست هایی پیش از خرید و در زمان استفاده از این تخته ها روی داربست است.

چرا تخته روی داربست می شکند؟

برای این که بتوانیم یک چک لیست دقیق و مناسب برای جلوگیری از شکست این تخته ها ارائه کنیم، ابتدا باید با علت اتفاق شکستن این تخته ها آشنا شویم. معمولا به دلیل وقوع یک یا چند عامل زیر، این اتفاق برای تخته ها می افتد:

• کیفیت پایین چوب
• میزان بار بیش از حد تحمل تخته
• وقوع ضربه ناگهانی
• وجود پوسیدگی در تخته
• نصب و قرارگیری اشتباه تخته

برای این که از شکستن تخته ها جلوگیری شود، ابتدا باید 5 عاملی که به آن ها اشاره شد، در مراحل مختلف کنترل کرد. در ادامه بررسی می کنیم که چطور این 5 عامل را شناسایی کرده و از شکستن تخته روی داربست جلوگیری کنید.

نکات جلوگیری از شکستن تخته روی داربست پیش از خرید

پیش از انتخاب و خرید تخته های داربستی، بهترین زمان برای پیشگیری از وقوع حوادث ناشی از کیفیت تخته ها خواهد بود. در این مرحله لازم است بر اساس نیازمندی های پروژه و تخمین های براورد شده از باری که تخته باید تحمل کند و ابعاد داربست طراحی شده که قرار نصب شود، تخته مناسب خریداری شود.

 اگر در این مرحله تخته داربستی درجه یک خریداری شود، علاوه بر تامین کیفیت مورد نیاز برای تخته داربستی، از هزینه های بعدی ناشی از حوادثی که به دلیل شکستن و آسیب تخته ها ایجاد می شود، جلوگیری به عمل خواهد آمد.

از نظر اقتصادی هم انتخاب چوب درجه یک منطقی تر است؛ زیرا تخته باکیفیت چند برابر بیشتر در چرخه استفاده می ماند، ضایعات کمتری تولید می کند و ریسک توقف پروژه و حادثه را کاهش می دهد.

 در این مرحل لازم است چک لیست زیر را مرور کنید:

• مشخص کردن ابعاد مورد نیاز تخته داربستی
• جنس چوب مناسب تخته
• ضخامت متناسب با بار وارده بر تخته و داربست
• وجود هرگونه گره و ترک در چوب
• وجود هرگونه علائم پوسیدگی و رطوبت

فاکتورهای مهم زمان انتخاب تخته داربستی

با توجه به مواردی که در زمان خرید باید به آن ها توجه کرد، جدول زیر می تواند دید مناسب تری به شما بدهد که چه شاخصه هایی با چه مقادیری باید در تخته ها مورد بررسی قرار بگیرد.

مشخصه	مقدار پیشنهادی	نکته اجرایی
ضخامت تخته	بین 3.5 تا 5 سانتی متر	تخته نازک تر مناسب عبور نیروی انسانی نیست
عرض تخته	20 تا 30 سانتی متر	عرض کمتر مناسب قرارگیری نیروی انسانی نیست
حداکثر دهانه	حدود 1 تا 1.2 متر برای ضخامت 5 سانتی	میزان دهانه با کاهش ضخامت باید کاهش یابد
تعداد تکیه گاه	حداقل در 3 نقطه برای تخته 4 متری	تکیه گاه میانی احتمال خمش تخته را کم می کند
بارگذاری مجاز	معمولا 200 تا 250 کیلوگرم بر مترمربع	میزان بار بیشتر احتمال شکست تخته را افزایش می دهد
رطوبت چوب	زیر 20 درصد	رطوبت زیاد هم وزن تخته را افزایش می دهد و هم آن را ضعیف تر می کند.

توجه: مقادیر بالا راهنمای عمومی کارگاهی است؛ در پروژه های حساس، بارگذاری باید توسط مهندس ناظر و بر اساس مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان تعیین شود.

نکات جلوگیری از شکست تخته داربستی در زمان استفاده

پس از این که با توجه به موارد ذکر شده در بخش های قبلی مقاله، تخته داربستی مناسب را تهیه کردید، در زمان نصب و استفاده از تخته نیز باید برای جلوگیری از شکست تخته نکاتی را مورد بررسی قرار دهید.

· نکات زمان نصب

• تخته ها را به شکل تراز و در یک سطح به طور مساوی قرار دهید.
• هر تخته را روی تکیه گاه در نظر گرفته شده طبق مرحله طراحی داربست، قرار دهید.
• تخته ها را با کمک کلمپ، گیره و مهار، روی داربست ثابت کنید تا از لغزش آن جلوگیری کنید.
• تخته های ترک دار یا تاب دار را کنار بگذارید.
• هر دو طرف تخته را به طور متعادل روی دو تکیه گاه انتهایی قرار دهید، به طوری که هر دو طرف تخته بیرون زدگی یکسان داشته باشند تا تعادل تخته حفظ شود.
• لبه های در معرض ضربه را با تسمه فلزی انتهایی بپوشانید.

· نکات زمان استفاده

در این مرحله باید به طور مداوم کیفیت تخته ها را پس از هر استفاده بررسی کنید تا در صورت مشاهده هر گونه مشکل، تخته را تعویض کنید. همچنین نکته مهمی که در زمان استفاده از تخته ها می تواند باعث شکستن تخته های روی داربست شود، عدم کنترل میزان بار مجاز است. حتما باید به طور مداوم میزان باری که روی تخته قرار می گیرد بررسی شود تا از حد مجاز افزایش پیدا نکند.

در صورت تغییر شرایط جوی و بارش باران، برف یا وزش باد شدید باید تدابیری برای حفاظت از تخته ها و عدم تماس مداوم با آب و یا جدا شدن به دلیل نیروی باد شدید اندیشیده شود.

· نکات نگهداری و انبار کردن

اگر پیش از استفاده از تخته ها روی داربست، ناچار به ذخیره سازی و انبار کردن آن ها هستید، برای این که کیفیت تخته هایی که خریداری کردید افت نکند، باید چک لیست زیر را در نظر داشته باشید.

• محل ذخیره سازی باید کاملا به دور از رطوبت باشد.
• تخته روی پالت های مناسب قرار گرفته باشند و به صورت مستقیم با زمین در تماس نباشند.
• برای جلوگیری از ترک خوردگی طولی از سر تخته، کار اضافه کردن تسمه انتهایی تخته انجام شود.
• روی تخته ها با پوشش مناسب پوشانده شود.
• به طور دوره ای سلامت تخته ها بررسی شود و تخته دارای آسیب جدا شود.

همانطور که دراین مقاله بررسی کردیم، جلوگیری از شکستن تخته های روی داربست و در زمان کار امکان پذیر است. به شرط آن که پیش از خرید تخته ها و در زمان استفاده و نصب آن ها نکاتی که به بررسی آن ها پرداختیم، مورد بررسی قرار گیرد.